Szukanie zaawansowane

Szukanie wraz z odmianą wyrazów
Wstaw * (gwiazdka) po wpisaniu początku wyrazu
np. podatk*, aby znaleźć podatkami, podatkach itd.

Dokładne dopasowanie
Wpisz wyrażenie w cudzysłowie.
Na przykład: "podatek dochodowy".

Wykluczenie wyrażenia
Wstaw - (minus) przed słowem, które chcesz wykluczyć. Na przykład: "sprzedaż -towar"

Brak wyników

KONTROLE I POSTĘPOWANIA PODATKOWE

February 2, 2014

Tryb zabezpieczania zobowiązań z tytułu VAT w związku z prowadzoną kontrolą podatkową

0 1104

Cel i przesłanki zabezpieczenia w toku kontroli podatkowej.Tryb i formy zabezpieczeń.Zakończenie zabezpieczenia.

CEL I PRZESŁANKI ZABEZPIECZENIA W TOKU KONTROLI PODATKOWEJ

Zgodnie z przepisami Działu VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa organ podatkowy pierwszej instancji przeprowadza kontrolę podatkową u podatników, płatników, inkasentów oraz następców prawnych. Celem kontroli jest sprawdzenie czy kontrolowani wywiązują się z obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego (art. 281 § 2 ustawy).

Jeśli podczas kontroli zostaną ujawnione nieprawidłowości mające wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług i jednocześnie zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, organ podatkowy w celu zagwarantowania, że ewentualne zobowiązanie podatkowe, zostanie w przyszłości wykonane może dokonać zabezpieczenia majątku kontrolowanego podatnika.

Zabezpieczenie należności podatkowych, odbywa się zgodnie z zasadami określonymi w Dziale III, Rozdział 3 Ordynacji podatkowej. Celem zabezpieczenia dokonanego w trakcie kontroli podatkowej zgodnie z tymi przepisami jest zwiększenie gwarancji, że zobowiązanie po zakończeniu kontroli zostanie wykonane (w odróżnieniu od zabezpieczenia dokonywanego w trybie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), którego celem jest pobór podatku zmierzający do wykonania zobowiązania podatkowego).

W toku kontroli zabezpieczenie jest postępowaniem dodatkowym i może być prowadzone dopiero po wszczęciu kontroli podatkowej. Przesłanką merytoryczną do zastosowania zabezpieczenia jest zaistnienie uzasadnionej obawy, że zobowiązanie VAT nie zostanie wykonane, a w szczególności, gdy podatnik trwale nie reguluje wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję. Obie te przesłanki stanowią jedynie przykłady i nie stanowią katalogu zamkniętego. Organ podatkowy może zatem wykazać również inne okoliczności uzasadniające istnienie obawy niewykonania zobowiązania podatkowego. Do takich zdarzeń zaliczyć można również trudną sytuację finansową podmiotu.

Należy nadmienić, iż przedmiotem zabezpieczenia jest majątek podatnika, a w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim także majątek wspólny (art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej).

W przypadku zaistnienia przesłanek do dokonania zabezpieczenia zgodnie z art. 33 § 2, § 3 i § 4 Ordynacji organ podatkowy na podstawie posiadanych danych co do wysokości podstawy opodatkowania wydaje decyzję o zabezpieczeniu określając:

- przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego, jeżeli zabezpieczenie następuje przed wydaniem decyzji ustalającej wysokość podatku,

- przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego oraz odsetek za zwłokę należnych od tego zobowiązania na dzień wydania przedmiotowej decyzji, jeżeli zabezpieczenie następuje przed wydaniem decyzji określającej wysokość podatku lub wysokość zwrotu podatku.

TRYB I FORMY ZABEZPIECZEŃ

Wykonanie decyzji o zabezpieczeniu zgodnie z art. 33d § 1 Ordynacji może nastąpić w trybie:

- przymusowym na podstawie art. 154 -155 u.p.e.a.,

- dobrowolnym (na wniosek podatnika) na zasadach określonych w art. 33d § 2 Ordynacji podatkowej.

Ustawodawca wskazuje jednak pierwszeństwo stosowania zabezpieczenia dobrowolnego na wniosek strony zgodnie z § 3 i § 4 art. 33d. Tak więc zabezpieczenie może przyjąć formy:

- gwarancji bankowej lub ubezpieczeniowej,

- poręczenia banku,

- weksla z poręczeniem wekslowym banku,

- czeku potwierdzonego przez krajowy bank wystawcy czeku,

- zastawu rejestrowego na prawach z papierów wartościowych emitowanych przez Skarb Państwa lub Narodowy Bank Polski – według wartości nominalnej,

- uznania kwoty na rachunku depozytowym organu podatkowego,

- pisemnego, nieodwołalnego upoważnienia organu podatkowego, potwierdzonego przez bank lub spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową, do wyłącznego dysponowania środkami pieniężnymi zgromadzonymi na rachunku lokaty terminowej.

Trzeba dodać, iż złożenie przez podatnika wniosku o zabezpieczenie w w/w postaci powoduje, że zabezpieczenie w trybie ustawy egzekucyjnej, może nastąpić dopiero po wydaniu postanowienia o odmowie przyjęcia wnioskowanego zabezpieczenia. Ponadto należy zauważyć, że jeżeli przedmiotowy wniosek złożono po dokonaniu zabezpieczenia na podstawie ustawy egzekucyjnej, naczelnik urzędu skarbowego uchyli lub zmieni zakres egzekucyjnego zabezpieczenia, w ramach przyjętego na podstawie art. 33d § 2 zabezpieczenia.

Z kolei, wykonanie decyzji o zabezpieczeniu w trybie przymusowym, na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym następuje wówczas, jeżeli brak zabezpieczenia mógłby utrudnić lub udaremnić egzekucję, a w szczególności jeśli u podatnika stwierdzono :

- brak płynności finansowej,

- unikanie zapłaty podatków przez nieujawnianie zobowiązań powstających z mocy prawa lub nierzetelne prowadzenie ksiąg podatkowych,

- dokonywanie wyprzedaży majątku,

- niezłożenie oświadczenia (ORD-HZ) o nieruchomościach i prawach majątkowych, które mogą być przedmiotem hipoteki przymusowej, i rzeczach ruchomych oraz zbywalnych prawach majątkowych, które mogą być przedmiotem zastawu skarbowego, mimo wezwania do jego złożenia albo niewskazanie w złożonym oświadczeniu wszystkich rzeczy lub praw podlegających ujawnieniu.

Organ egzekucyjny dokonuje zabezpieczenia na podstawie zarządzenia zabezpieczenia wydanego przez organ podatkowy, którego odpis doręcza podatnikowi z jednoczesnym przystąpieniem do czynności zabezpieczających. Organ może stosować kilka sposobów zabezpieczenia jeżeli wystąpi taka potrzeba. Sposoby zabezpieczenia ustawodawca zawarł w art. 164 § 1 u.p.e.a. i są to:

- zajęcie pieniędzy, wynagrodzenia za pracę, wierzytelności z rachunków bankowych, innych wierzytelności i praw majątkowych lub ruchomości,

- obciążanie nieruchomości zobowiązanego hipoteka przymusową, w tym przez złożenie dokumentów do zbioru dokumentów w przypadku nieruchomości, która nie ma urządzonej księgi wieczystej,

- obciążenie statku morskiego lub statku morskiego w budowie zastawem wpisanym do rejestru okrętowego (hipoteka morska przymusowa),

- ustanowienie zakazu zbywania spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego lub prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej.

Zabezpieczenie może również nastąpić poprzez złożenie kaucji (art. 166 u.p.e.a.). Przyjęcie kaucji w gotówce lub w innej postaci następuje na wniosek podatnika. Organ egzekucyjny przyjmie kaucje wydając postanowienie, w którym określi kwotę kaucji. Kwota ta nie może być wyższa od należności podatkowej podlegającej zabezpieczeniu.

ZAKOŃCZENIE ZABEZPIECZENIA

Zabezpieczenie uważa się za zakończone z chwilą wygaśnięcia decyzji o zabezpieczeniu, tj.:

- po upływie 14 dni od dnia doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego,

- z dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego,

- z dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zwrotu podatku (Art. 33a §1 Ordynacji).

Wygaśnięcie decyzji o zabezpieczeniu nie narusza jednak zarządzenia zabezpieczenia wydanego na podstawie przepisów u.p.e.a. (art. 33a § 2 Ordynacji). Dlatego zakończenie zabezpieczenia prowadzonego na podstawie ustawy egzekucyjnej należy utożsamiać z przekształceniem w postępowanie egzekucyjne, które to następuje w przypadku niezapłacenia podatku. I tak, w myśl art. 154 § 4 zabezpieczenie przekształca się w egzekucję z dniem wystawienia tytułu wykonawczego, pod warunkiem że nie nastąpiło to później niż przed upływem 2 miesięcy od dnia doręczenia ostatecznej decyzji bądź doręczenia postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności.

Natomiast w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego i wstrzymania wykonania decyzji podatkowej, zabezpieczenie przekształca się w egzekucję z dniem wystawienia tytułu wykonawczego, pod warunkiem że nastąpiło to nie później niż przed upływem 2 miesięcy od dnia doręczenia odpisu prawomocnego orzeczenia o oddaleniu lub odrzuceniu skargi bądź umorzeniu postępowania sądowego.

Zabezpieczenie dokonane w trybie egzekucyjnym może również zakończyć się poprzez jego uchylenie w myśl art. 157a. Przesłanką przemawiająca za takim zakończeniem może być uchylenie przez organ odwoławczy lub sąd administracyjny decyzji stanowiącej podstawę do dokonania zabezpieczenia, o ile wydanie nowej decyzji podatkowej nie nastąpi w terminie 6 miesięcy od dnia doręczenia decyzji organu odwoławczego lub prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego organowi podatkowemu.

Trzeba zaznaczyć, iż zdarzeniem kończącym zabezpieczenie może być przede wszystkim zapłacenie ustalonego na podstawie protokołu z kontroli podatkowej zobowiązania podatkowego, przed wystawieniem tytułu wykonawczego.

Małgorzata Pereczkowska